





Copyright by : Krzysztof Biernacki
Opis kontaminantów atakujących kultury grzybni.
Większość grzybów uprawia się na sterylizowanych substratach. Jeśli kontaminant (zakażenie) znajdzie odpowiednie warunki, kwitnie pod nieobecność konkurencyjnych zakażeń. Złożone interakcje zachodzące między setkami grzybów, bakterii, nicieni, itp. podtrzymują naturalną równowagę ekologiczną. Na wysterylizowanym medium, hodowca zapewnia idealne warunki do prosperowania kontaminantu. Kontaminant rozwija się zazwyczaj na materii zamierającego grzyba, na resztkach uprawianych grzybów, czasem nawet na żywej grzybni lub na samych owocnikach. Jedynym konkurentem kontaminantów jest uprawiana przez nas grzybnia.
Zielona pleśń wywołana Trichoderma harzianum cechuje się białą agresywną grzybnią porastającą ziemię okrywową i grzyby powodując ich podgnicie. Powstała ewentualnie masa zarodników jest w kolorze szmaragdowo zielonym. Mocno zainfekowany kompost staje się jałowy. Obecnie jest to najpoważniejsza choroba w amerykańskim przemyśle pieczarkarskim. Na wielu farmach, jak tylko zauważy się zaatakowane przez pleśń połacie kompostu, rozpyla się na nie sól. Niezbędne są ścisłe warunki sanitarne. Dezynfekcja półek, tacek, ścian, podłóg, itp. jest kwestią rutyny, ale staje się koniecznością w przypadku wybuchu epidemii. Do czyszczenia powierzchni dostępnych jest wiele firmowych środków. Ich podstawowe składniki to chlor, jodyna, fenol lub amoniak. W gospodarstwach rolnych powszechnie korzysta się z preparatów dezynfekujących - do sprzętu sanitarnego, do zmywania pomieszczeń. Inne zielone pleśni mogą być lepiej określone jako oznaki dopóki nie zachowują się agresywnie, jak T. harzianum. Te odmiany Trichodermy produkują zarodniki także na warstwie okrywowej, mogą je produkować również na zainfekowanych grzybach.Pleśń ta wskazuje na obecność węglowodanów, prawdopodobnie spowodowane jest to niewystarczającą ilością azotu w Fazie I lub w czasie podkompostowywania. Podobno T.viride produkuje toksyny które rozpuszczają ścianki komórek grzybów. Mokry, ubogi przed pasteryzacją w amoniak kompost, kiepskie warunki sanitarne, muchy, (anaerobiosis), i inne czynniki wpływają na rozwój zielonej pleśni. Pleśń ta powszechnie występuje w wiórach drzewnych i często spotyka się ją w specjalistycznej produkcji grzybów. Trichoderma jest często mylona z pleśniami Penicillium lub Aspergillus (i vice versa), dzieje się tak ponieważ są do siebie bardzo podobne i bez mikroskopu ciężko powiedzieć, która jest która. Z tego powodu poniższe zdjęcia pokazują któreś z nich.
Zielona pleśń wywołana Trichoderma harzianum cechuje się białą agresywną grzybnią porastającą ziemię okrywową i grzyby powodując ich podgnicie. Powstała ewentualnie masa zarodników jest w kolorze szmaragdowo zielonym. Mocno zainfekowany kompost staje się jałowy. Obecnie jest to najpoważniejsza choroba w amerykańskim przemyśle pieczarkarskim. Na wielu farmach, jak tylko zauważy się zaatakowane przez pleśń połacie kompostu, rozpyla się na nie sól. Niezbędne są ścisłe warunki sanitarne. Dezynfekcja półek, tacek, ścian, podłóg, itp. jest kwestią rutyny, ale staje się koniecznością w przypadku wybuchu epidemii. Do czyszczenia powierzchni dostępnych jest wiele firmowych środków. Ich podstawowe składniki to chlor, jodyna, fenol lub amoniak. W gospodarstwach rolnych powszechnie korzysta się z preparatów dezynfekujących - do sprzętu sanitarnego, do zmywania pomieszczeń. Inne zielone pleśni mogą być lepiej określone jako oznaki dopóki nie zachowują się agresywnie, jak T. harzianum. Te odmiany Trichodermy produkują zarodniki także na warstwie okrywowej, mogą je produkować również na zainfekowanych grzybach.Pleśń ta wskazuje na obecność węglowodanów, prawdopodobnie spowodowane jest to niewystarczającą ilością azotu w Fazie I lub w czasie podkompostowywania. Podobno T.viride produkuje toksyny które rozpuszczają ścianki komórek grzybów. Mokry, ubogi przed pasteryzacją w amoniak kompost, kiepskie warunki sanitarne, muchy, (anaerobiosis), i inne czynniki wpływają na rozwój zielonej pleśni. Pleśń ta powszechnie występuje w wiórach drzewnych i często spotyka się ją w specjalistycznej produkcji grzybów. Trichoderma jest często mylona z pleśniami Penicillium lub Aspergillus (i vice versa), dzieje się tak ponieważ są do siebie bardzo podobne i bez mikroskopu ciężko powiedzieć, która jest która. Z tego powodu poniższe zdjęcia pokazują któreś z nich.
Pleśń ta jest w kolorach od żółtozłotego poprzez brązowozłoty do cynamonowo brązowego. Rozrasta się bardzo gwałtownie w kształcie okrągłych łat. Jest bardzo powszechna w glebie i kwitnie na wilgotnym drewnie. Może kolonizować warstwy kompostu przegrzane w czasie kolonizacji. Do jej wzrostu przyczynia się również niewłaściwie pożywkowany kompost, ale powszechnie znana jest jako kolonizator pasteryzowanej warstwy okrywowej, prawdopodobnie żyje na martwych mikroorganizmach. Często pojawia się na sterylizowanej glebie. Aktywne płciowo owocniki mogą pokazać się kilka tygodni od chwili pojawienia się pleśni. Zarodniki rozprzestrzeniają się drogą powietrzną.
Grzyb ten kolonizuje kompost lub okrywę.Jak tylko dojrzeją zarodniki, kolor pleśni zmienia się z białego na różowy, poprzez wiśniowo czerwony, i ostatecznie ciemno pomarańczowy. Rośnie powoli. Zarodniki rozprzestrzeniają się w powietrzu w czasie nawilżania lub zrywania. Pleśń ta zużytkowuje pewne tłuszcze z kompostu. Nie jest powszechnym problemem. Kontrola polega na utrzymywaniu odpowiednich warunków sanitarnych
Spotyka się ją na agarze i zbożu. Neurospora rośnie szybko, czasem wystarczy jej 24 godziny do całkowitego pokrycia medium w szalce petriego. W naturze jest wszechobecna, występuje w łajnie, w glebie i w gnijącej materii roślinnej. Ponieważ pleśń ta przerasta przez bawełniane zatyczki i łaty filtrujące, pojedynczy zainfekowany słój, mimo że uszczelniony, może zainfekować sąsiednie słoiki. Dzieje się tak szczególnie wtedy, gdy bawełna (wata) lub filtr jest wilgotnawy, lub gdy wilgotność otoczenia jest wysoka. Ponadto zarodniki Neurospora ochoczo kiełkują w podwyższonej temperaturze. W uprawie grzybów najczęściej spotykaną różową pleśnią jest Neurospora sitophila, jest to szkodliwy, trudny do wyeliminowania kontaminant. Wszystkie zainfekowane kultury powinny być jak najszybciej usunięte z laboratorium i zniszczone. Koniecznym staje się gruntowne czyszczenie laboratorium. Jeśli kontaminant się utrzymuje, usuń całą kulturę i zacznij od początku.
Sepedonium spp - żółta pleśń
Ta biała, rzadko występująca pleśń wzrasta w kompoście w czasie rozwoju grzybni. Z wiekiem, zmienia kolor na ciemnożółty do jasnobrązowego. Zarodniki rozprzestrzeniają się w powietrzu. Grubościankowe zarodniki mogą przetrwać wysoką temperaturę. Pleśń kolonizuje kompost idealnie przystosowany do rozwoju grzybni.
Doratomyces spp. - pleśń czarnowąsa
Grzyb ten produkuje czarny zarodnikowy pył, widoczny przy poruszeniu. Pleśń ta wskazuje na obecność pewnych węglowodanów w kompoście w czasie kolonizacji. Wskazuje również że słoma została nie w pełni skarmelizowana lub niedogrzana w Fazie I (dlatego węglowodany są w łatwo przyswajalnej postaci). Ilość węglowodanów, szczególnie celulozy, może być zbyt duża. Pleśń ta obecna jest również w kompoście przegrzanym w czasie kolonizacji. Proste węglowodany są przez nią utylizowane, ale może zutylizować również ligninę. Doratomyces, Aspergillus, i Penicillium produkują duże ilości zarodników i mogą wywoływać problemy oddechowe (nosowe i gardłowe podrażnienia, przekrwienie klatki piersiowej, trudności z oddychaniem, itp.).
Penicillium spp. - pędzlak
Na powierzchni substratu pędzlak produkuje obfite ilości niebiesko zielonych zarodników. Podobna do Aspergillus. Preferuje podobne warunki co Doratomyces spp. Przetwarza proste węglowodany, takie jak celuloza, tłuszcz, skrobia i lignina. Pleśń tę często spotyka się w specjalistycznych uprawach grzybów i jest jednym z głównych zmartwień przy uprawie na agarze i w kulturach zbożowych. Zarodniki roznoszą się w powietrzu i są wszechobecne.
Aspergillus - kropidlaki
Coprinus spp. - atramentowe kapelusze
Oedocephalum spp.
Rhizopus nigricans - zgnilizna przechowalnicza
Papulaspora byssina, Thielavia thermophila, Botryotrichum piluiliferum, Trichothecium spp i inne
- pleśni mączne i pleśni gipsowe
Choroba La France - wirus izometryczny
Pseudomonas aeruginosa - pałeczka ropy błękitnej
Zainfekowane grzyby mają zakrzywione łodygi otoczone u podstawy przerośniętą grzybnią. Łodygi mają wewnątrz nasiąknięte wodą smugi. Kapelusze są przechylone i skarłowaciałe. Tkanka staje się gąbczasta i sucha (zmumifikowana). Kontrola polega na poprawieniu warunków sanitarnych i redukcji pozostającej wody.
Mycogone perniciosa - biała zgnilizna
Verticillium fungicla - sucha zgnilizna
Kontrola:
1. Unikać wzruszania ziemi w pobliżu pomieszczeń hodowlanych, szczególnie w wietrzne dni. Podjąć kroki mające na celu uniknięcie zbierania się kurzu w pobliżu pomieszczeń hodowlanych, a także ograniczyć ruch kurzu w sąsiedztwie grzybów, wewnątrz pomieszczeń.
2. Istotne jest zabezpieczenie przed muchami, powinno dołożyć się wszelkich starań aby uniemożliwić im dostanie się do pomieszczeń z owocnikującymi grzybami.
3. Jeśli pojawią się chore grzyby należy usunąć je z grządek za pomocą szmatki lub gąbki nasączonej środkiem dezynfekującym a następnie umieścić w wiadrze z odkażaczem.
4. Do opanowania choroby można wykorzystać sól kuchenną na bibułce.
Lycoriella spp - ziemiórki (sciarids)
Megaselia spp. -
zadry (phorids)
Dorosłe są małe (3,2 mm długości), kruche, szarawe do czarnych, muchy z długimi, smukłymi nogami i nitkowatymi czułkami. Ich skrzydła są jasne lub w kolorze dymu, bez wzorków, z kilkoma wyraĄnymi żyłkami. Larwy są jasne, kremowo białe, rosną do długości 6 mm. Mają lśniąco czarne, kapsułkowate głowy. Przyciągają je grzyby, a ich larwy karmią się bezpośrednio na grzybni, roją się wokół grzyba i przekopują do rozwijającego się lub rozwiniętego owocnika. Tkanki fizycznie zniszczone przez muchy często zostają zaatakowane przez bakterie powodując ich podgnicie, zwiększając tym samym problem. Kontrola zawiera ścisłe warunki sanitarne i ogólną higienę farmy. Na ten przykład pomieszczenie wzrostowe powinno być powietrzno szczelne. ¦wieże powietrze, które się wykorzystuje jest filtrowane. Nawet mała szpara może posłużyć muchą za wejście. Na większości farm do monitorowania populacji much wykorzystuje się lepkie taśmy lub inne metody. Biokontrola z wykorzystaniem nicieni jest efektywna gdy populacja much jest niska. Oprócz zniszczeń powodowanych przez larwy - zjadanie grzybów i grzybni oraz zabijanie zaczątków - dorosłe muchy przenoszą również choroby takie jak biała i sucha zgnilizna i pleśń pajęczynowa.
Roztocza
1.Roztocza - Tarsonemid
Roztocza te są blado brązowe i są tak małe, że widać je tylko pod mikroskopem. Powodują zniszczenia żywiąc się wyłącznie na strzępkach grzybów, o ich obecności świadczy przebarwianie się podstawy trzonu na kolor czerwono brązowy. W przypadku ostrego ataku, cała podstawa grzyba może zostać odłączona od podłoża. Kontrola 1 By mieć pewność że w czasie pasteryzacji zostaną zabite roztocza musi mieć miejsce wydajne kompostowanie i szczytowe podgrzewanie. Kontrola 2 Wokół farmy powinna być zachowana higiena, szczególnie w czasie usuwania odpadków po zbiorach.
2. Roztocza - Tyroglyphid (Tyrophagus spp.)Roztocza te można rozpoznać po powolnych ruchach i półprzeźroczystych ciałach z długimi włoskami. Jeśli obecne są w dużych ilościach wyjadają w kapeluszach i łodygach małe dziurki. Dziurki te ulegają następnie bakteryjnemu rozkładowi niszczącemu tkanki znajdujące się tuż pod powierzchnią. W rezultacie tego zapada się skórka i pozostaje otwarta dziura. Tyroglypidy mogą również karmić się na grzybni, gdzie występują w dużych ilościach, powodując zmniejszenie zbioru. Roztocza zazwyczaj dostają się do kompostu przylegając w stadium migracyjnym do much ziemiórek. Normalnie stadium te występuje gdy zaczyna ich być za dużo. W przypadku prawidłowego kompostowania i sterylizacji roztocza nie powinny stanowić problemu. Wokół farmy nie powinno się składować organicznych odpadków, gdyż są one lęgowiskiem dla roztoczy.
3. Roztocza czerwonego pieprzu (Pygmephorous spp)
Roztoczy tych nie uważa się za szkodniki podstawowe, ich obecność jest zazwyczaj wskazówką, że w kompoście obecna jest Trichoderma (zielona pleśń). Żywią się różnymi pleśniami, ale nie grzybami, tak więc ich obecność wskazuje, że kompost jest niezadowalający. Roztocza te mają kolor żółtawo brązowy, 0,25mm długości i spłaszczony wygląd, są również zdolne do gwałtownej reprodukcji. Jak już wspomniano roztocza te są drugorzędnymi szkodnikami i często roją się na okrywie i na powierzchni grzybów. Ich obecność sprawia, że grzyby stają się niechodliwe. Roztocza te mogą również roznosić zarodniki Trichoderma.
Aphlelenchoides composticola i Ditylenchus myceliophagus -
Nicienie
Anomalie
Kilka zaburzeń ma pochodzenie abiotyczne. Najczęściej spotykane to: Brązowienie - głównym enzymem odpowiedzialnym za brązowienie u pieczarek jest tyrozynaza (fenolaza). Zawarty w wodzie nawadniającej chlorek wapnia zmniejsza sinienie poprzez zwiększenie integralności wakuoli (tak więc tyrozynaza nie jest uwalniana).Kłak, twardy kapelusz, otwarty woal - fizjologicznie wywołane zniekształcenia kapeluszy i tkanki blaszek. Kapelusze otwierają się przedwcześnie. Spowodowane jest to kilkoma chorobami, materiałami na bazie ropy naftowej i anomaliami genetycznymi.
Pusty korzeń i brązowy miękisz - związane z naciskiem wodnym, ale dokładna przyczyna nieznana. Długie trzony i małe kapelusze - niewystarczająca ilość światła i/lub świeżego powietrza.Rosecomb - stan w którym na powierzchni kapelusza rozwija się różowa tkanka blaszek, często o porowatym wyglądzie. Przyczyna przypisywana była zakażeniom materiałami na bazie ropy naftowej.
Kurczenie - naturalna reakcja kapeluszy na suche powietrze.
Stroma - wzrost gęstej grzybni bez owocnikowania. Stroma pojawia się gdy nieumiejętnie gospodarujemy grzybnią lub wystawiamy ją na szkodliwe, ropopochodne opary lub chemikalia. Występuje również w suchym otoczeniu.
Sączenie - grzyby wydzielają z kapeluszy wodę. Przyczyna nie jest znana, ale widziano je na słabo wilgotnym kompoście i mocno wilgotnej okrywie.
Tłumaczenie : cjuchu , kontakt: cjuchu@hyperreal.info
